Unieke archieven kerkelijke rechtbank nu geïnventariseerd

De afspraak dateert al van 1970 en het monnikenwerk is nu eindelijk klaar. De archieven van de kerkelijke rechtbank van het oude bisdom Roermond zijn geïnventariseerd. De inventarislijst met een uitbreide toelichting is gebundeld en op woensdag 8 oktober in het Rijksarchief in Maastricht gepresenteerd. Bisschop Wiertz kreeg het eerste exemplaar uit handen van dr. Gerard Venner, die de klus klaarde.

Het betreft de archieven van de kerkelijke rechtbank – officialaat – van het eerste bisdom Roermond tussen 1599 en 1797. In die jaren werden er honderden processen gevoerd. Het betrof meestal zaken op het gebied van overtreding van kerkelijke regels, zoals de huwelijksmoraal, ketterij, bijgeloof of spotten met het heilige.

Unieke documenten
“Het bijzondere van deze archieven is dat er stukken in voorkomen die alléén hier te vinden zijn en niet in de burgerlijke archieven uit die tijd,” aldus de historicus Venner, die alle documenten onderzocht en beschreef. “Bijzonder is ook dat het in veel andere archieven over notabelen gaat, terwijl in deze stukken juist de gewone man aan het woord komt. Dat geeft een mooie inkijk in het dagelijks leven in de 17e en 18e eeuw.”

Actueel
Bisschop Wiertz noemde het een goede zaak dat de meer dan 200 jaar oude archieven nu voor iedereen op een inzichtelijke manier te raadplegen zijn. “Archieven helpen ons om de rode draad van de geschiedenis te begrijpen,” zo zei de bisschop. “Zeker in een tijd waarin alles heel vluchtig gaat, is het goed om af en toe eens een wat langere periode te overzien. Dat leert relatieveren.”

Ook wees de bisschop erop dat sommige onderwerpen uit het archief ook nu nog heel actueel zijn. “Vragen rond echtscheiding, gebroken gezinnen, mensen die in conflict raken met de institutionele kant van de kerk, klinken ons heel bekend in de oren,” aldus mgr. Wiertz, die in dat verband ook wees op de synode over het gezin die momenteel in Rome wordt gehouden. “Bestudering van archieven kan ons iets leren over de oplossingen die vroeger gekozen werden voor problemen die wij nu ook nog tegenkomen.”

Digitaal beschikbaar
De inventarisatie van het archief van het officialaat maakt overigens onderdeel uit van een groter project, om het oude bisschoppelijk archief te ontsluiten. Een paar jaar geleden presenteerde Venner al een inventaris van het archief van het oude kathedraal kapittel. Hij werkt nog aan de inventarisatie van het archief van de bisschoppen uit de 16e tot en met de 18e eeuw.

De inventaris van het archief van het officialaat, de kerkelijke rechtbank, van het oude bisdom Roermond 1599-1797 is als boek verkrijgbaar, maar ook digitaal te raadplegen via bijgaande link.

NAAR INVENTARISATIE ARCHIEF OFFICIALAAT

     
     
     
     
     
Susteren-Echt