Geschiedenis bisdom

Het huidige (tweede) bisdom Roermond is (her)opgericht in 1853 en komt overeen met de grenzen van de provincie Limburg. Reeds sinds 1559 bestond het (eerste) bisdom Roermond, maar ook hieraan ging een hele kersteningsgeschiedenis vooraf.

Het gebied van en rond de huidige provincie Limburg werd in de 3de en 4de eeuw gekerstend vanuit het Rijn- en Maasland. De eerst-bekende bisschop was de heilige Maternus. Vanaf ongeveer 320 kende de Civitas Tungrorum (het huidige Tongeren in Belgie) eigen bisschoppen. Eén van de eerste was de heilige Servatius, die in 384 te Maastricht begraven werd. Verschillende bisschoppen verbleven vaak in deze stad, onder wie de heiligen Monulfus en Gondulfus (6de en 7de eeuw) en Hubertus. De heilige Lambertus (bisschop van 701-727) verplaatste de Maastrichtse bisschopszetel naar Luik. Zo komt het dat grote delen van met name het zuidelijk deel van het huidige Limburg reeds vanaf de 8ste eeuw gingen toebehoren tot het bisdom Luik en dit bleven tot in de 19de eeuw.
 

In het Limburgse Maasdal, zeg maar het huidige Noord- en Midden-Limburg, missioneerden in de 8ste eeuw de heiligen Wiro en Plechelmus (+ St. Odilienberg, resp. 710 en 732) en Willibrordus (+ Utrecht, 739). Dit gebied behoorde vanaf de 10de eeuw eveneens tot het bisdom Luik, met uitzondering van gedeelte in het noorden dat de aartsbisschop van Keulen toebehoorde. 

Een aantal gebiedsdelen van het huidige Limburg, met name de voormalige Keulse gebieden en enkele Luikse delen, gingen in de loop van de 16de eeuw tot een nieuw bisdom behoren: Roermond. Dit (eerste) bisdom Roermond werd opgericht op 12 mei 1559, als onderdeel van de kerkprovincie aartsbisdom Mechelen. De eerste bisschop was Wilhelmus Lindanus (oftewel Willem van der Lindt). Het bisdom bestond uit een lappendeken aan gebiedsdelen, steeds doorkruist door gebieden die bleven toebehoren aan het bisdom Luik en het bisdom Keulen.



Op 26 november 1801 werd dit bisdom Roermond opgeheven. Het grootste deel werd weer bij het bisdom Luik gevoegd, een ander deel bij het nieuw opgerichte bisdom Aken. Opmerkelijk was dat een klein noordelijk gebiedsdeel van het huidige Limburg tussen 1801 en 1824 vanuit Grave (bij Nijmegen) werd verder bestuurd door de voormalige bisschop van Roermond als apostolisch-vicaris van Grave. In dat jaar kwamen deze gebieden en enkele jaren eerder, door de opheffing in 1821 van het bisdom Aken, de resterende gebiedsdelen van de huidige provincie Limburg toe aan de bisschop van Luik.

Deze situatie duurde nog geen twintig jaar. Vanwege de scheiding tussen Nederland en Belgie in 1839 was het noodzakelijk geworden om in de nieuwe Nederlandse provincie Limburg een eigen kerkelijk bestuur in te richten. Dat gebeurde op 2 juni 1840 met de instelling van het apostolisch-vicariaat Limburg. Deken Johannes Paredis werd op 24 november apostolisch vicaris en titulair-bisschop van Hirene. Als zodanig werd hij op 30 juni 1841 gewijd te Roermond.

In 1853, met het herstel van de bisschoppelijke hierarchie in Nederland werd het mogelijk om bisdommen op te richten. Zo werd het vicariaat Limburg na twaalf jaar herdoopt tot het (tweede) bisdom Roermond, ditmaal als onderdeel van de kerkprovincie aartsbisdom Utrecht.

Zo werd de oude zetel van Roermond uit 1559 (die stand had gehouden tot 1801) hersteld en kon de Sint-Christoffelkerk in Roermond haar functie van kathedraal (bisschopskerk) na 42 jaar weer terugkrijgen, een functie die deze kerk sinds 1661 vervulde. Hier staat tot op de dag van vandaag de cathedra, de bisschopszetel, zij het in een hedendaags model.  

Project kerkvisitaties in eerste bisdom Roermond >>

Lijst van 23 bisschoppen van Roermond >> 
 

     
     
     
     
     
Susteren-Echt