Column: Tweede Pinksterdag, Maria Moeder van de Kerk

Alt Text

Sinds vorig jaar viert de Kerk op Tweede Pinksterdag het feest van 'Maria, de Moeder van de Kerk'. Een nieuw feest dat paus Franciscus heeft ingesteld, omdat met Pinksteren ook de geboorte van de kerk wordt gevierd. Het was Maria die op alle moeilijke momenten aanwezig was om haar Zoon en zijn leerlingen bij te staan. Ze liet zich nergens wegjagen, in Bethlehem niet en onder het kruis niet. We mogen Maria eren als 'dienstmaagd' of als 'zoete moeder', maar toch vooral als 'sterke vrouw', schrijft onze columnist Pastoor Maas bij gelegenheid van Tweede Pinksterdag 2019.

'Een sterke vrouw'


Vrije dag
Enkele van onze hoogfeesten kennen een tweede dag. We kennen tweede kerstdag, tweede Paasdag en ook een tweede Pinksterdag. Een kerkelijk feest blijft zelden tot één dag beperkt. Of dat ook door de meesten van mijn lezers zo beleefd wordt, waag ik te betwijfelen. Wie op tweede Pinksterdag ter kerke komt, wil in elk geval Pinksteren laten voortduren. Daar ben ik blij en dankbaar om.

Maatschappelijk gezien ligt tweede Pinksterdag onder vuur. Van vele kanten wordt gesteld: “Als dan zoveel mensen tweede pinksterdag toch niet beleven, laten we deze dag dan inwisselen bijvoorbeeld voor het Islamitische Suikerfeest, waarmee de Ramadan wordt afgesloten. Of voor een nationale feestdag zoals Prinsjesdag.” Dit soort discussies roepen wij natuurlijk over onszelf af, als we ons slechts tot het minimale in onze geloofsbeleving beperken. Wat niet persé moet, doen we niet meer. Het mag geen moeite kosten. Als we zo vrijblijvend met onze vriendschappen zouden omgaan, zouden onze vriendschappen snel ter ziele zijn. 

Kerk
Pinksteren duurt dus voort. Eigenlijk leven we anno 2019 nog altijd in de tijd van Pinksteren, want vanaf Pinksteren (omstreeks het jaar 33) treedt de Kerk als getuigende gemeenschap naar buiten. We zijn een Pinksterkerk. Op de dag van Pinksteren leggen alle apostelen de schroom af en beginnen over Jezus te spreken. Hun hart is vol van Hem. Hun hart loopt over van enthousiasme. De heilige Geest begeleidt daarom de Kerk door de tijd en door de eeuwen heen. Gods Geest wijst haar de weg door de tijd. Maar heel vaak moet de heilige Geest haar fouten repareren, want niets menselijks is de Kerk vreemd. Zonder die heilige Geest zou de tijd van de Kerk allang voorbij zijn geweest en zou ze aan zichzelf ten onder zijn gegaan.

Maria
Maar behalve Gods Geest is er ook onze hemelse Moeder Maria, die als een moeder de Kerk beschermt en haar tot voorbeeld is en met haar door de tijd gaat. Paus Franciscus heeft die waarde van ‘Maria voor de Kerk’ willen benadrukken, toen hij in 2018 de tweede Pinksterdag verhief tot een feestdag ter ere van de heilige maagd Maria, onder de titel ‘Moeder van de Kerk’. Wanneer we over Maria spreken, dan hebben we een aantal omschrijvingen zoals ‘de dienstmaagd des Heren’ of zoals in Den Bosch als ‘de zoete Moeder’. Daar is niets mis mee. Ik omschrijf haar ter aanvulling graag als ‘de sterke Vrouw’. Juist in de meest moeilijke tijd rond de paasgebeurtenissen, staat ze er. Ze blijft haar zoon trouw door alles heen. Zij laat zich niet wegjagen, maar loopt achter haar zoon aan die ter kruisiging wordt weggeleid. Zij staat onder het kruis, samen met Maria Magdalena en de apostel Johannes. Hangende aan het kruis zegt Jezus met een laatste krachtsinspanning, wijzend naar Johannes: “Moeder, zie daar Uw Zoon. “(Joh. 19,26). Dat betekent: “Moeder, zie om naar al mijn leerlingen.” Zo heeft zij van Jezus de opdracht ontvangen om ‘Moeder van de Kerk’ te zijn. Zo is zij degene die zo door haar trouw de Kerk heeft gered, toen de apostelen zoek waren en alle kanten op waren gevlucht. Zij riep de leerlingen weer bij elkaar en gebood hen: “Bidden, bidden om de heilige Geest.“ Wij lezen in de Handelingen van de apostelen: “De leerlingen bleven eensgezind volharden in het gebed samen met Maria, de moeder van Jezus.”  (Hand.1,14). 

Ereplaats
Die bijzondere plaats in de kerk is door gelovigen vanaf het allereerste begin erkend. Aan Maria is daarom altijd al bijzondere verering gewijd. We overwegen daarbij haar uitverkiezing om Moeder van God te worden en wij bewonderen haar geloof om ‘ja’ te zeggen op het verzoek van de engel Gabriel. We weten onder welke moeilijke omstandigheden zij haar kind ter wereld bracht. We weten hoe moeilijk het voor haar is geweest om als vrome Joodse vrouw de nieuwe wegen van Jezus te volgen. Daarom ook komen we met onze noden en gebeden bij haar, want zij voelt met ons mee. Om onze verering te bekrachtigen steken we een kaars aan bij haar beeltenis.  

Vanwege onze Mariaverering worden in de litanie van Onze-Lieve-Vrouw veel aanroepingen tot Maria gericht met Bijbelse symbolen. Zij is de Ark van het Verbond, de Morgenster. Ze wordt vereerd als Zetel der Wijsheid, Moeder van goede Raad, O. L. Vrouw van Vrede, Oorzaak van onze blijdschap, O L Vrouw van Altijddurende Bijstand, enz enz. 

Ik las in een reisbeschrijving van de voettocht naar Santiago de Compostella, hoe er een Mariakapelletje is waar de pelgrim kan uitrusten: “Maria, jij waart pelgrim, op de weg van Nazareth naar Bethlehem, en van Bethlehem naar Egypte, maar eveneens op die moeilijke weg naar Jeruzalem.”Die tocht van Maria duurt voort in de pelgrimstocht door het leven van alle christengelovigen.  Daarom kunnen we altijd ook nu tot haar bidden zoals in dat kapelletje: “Wis de tranen van de pelgrim, genees zijn vermoeide voeten, verzorg zijn wonde, en open zijn hart en geest. Vervul onze wereld met een frisse wind en met klanken van de vrede.”

Pastoor Maas

 

Illustratie: Maria met het Jezuskind, H. Antoniuskerk in Lomm