Verloren filosofisch handschrift in Abdij Rolduc teruggevonden
2012-01-27

In de bibliotheek van Abdij Rolduc in Kerkrade is een belangrijk 19e eeuws handschrift teruggevonden. Het gaat om een deel van het werk Theologia Generalis van professor Arnold Tits. De tekst wordt beschouwd als een van de fundamenten onder de filosofische stroming die later bekend werd als de ‘Leuvense school’.

De tekst is teruggevonden door Math Dicker in het kader van zijn onderzoek naar het leven en werk van de filosoof en theoloog Arnold Tits (1807-1851). Hij wordt beschouwd als een van de belangrijkste professoren van de theologische faculteit in Leuven in het midden van de 19e eeuw. Vóór die tijd was Tits tussen 1834 en 1840 docent filosofie aan het seminarie Rolduc, dat in die periode onder het bisdom Luik viel.

In zijn Leuvense tijd schreef Tits zijn hoofdwerk Theologia Generalis. Hierin geeft hij zijn visie op de relatie tussen theologie en filosofie. Kenmerkend voor zijn werk is dat hij zich tegen het rationalisme van filosofen als Descartes en Spinoza keert. De in het Latijn geschreven tekst gaf hij als handgeschreven collegedictaat aan zijn studenten. Verwoesting van de universiteitsbibliotheek in Leuven door oorlogsgeweld én een verbod van de Belgische bisschoppen om het boek in druk uit te geven, hebben er waarschijnlijk toe geleid dat het handschrift verloren werd gewaand.

Dit verbod had te maken met vragen die eind 19e eeuw vanuit Rome werden gesteld bij de ‘Leuvense school’, die als filosofische stroming ook wordt aangeduid met de termen ‘traditionalisme’ of ‘ontologisme’. Interessant is dat juist uit het in Rolduc teruggevonden werk te bepalen is welke visie Tits had op de filosofie en de theologie van zijn tijd en het dogma van de Goddelijke Drie-eenheid.

De teruggevonden tekst is waarschijnlijk behouden door Pierre Canoy, die zowel in Rolduc als in Leuven bij professor Tits studeerde. Canoy was later zelf docent filosofie aan het internaat Rolduc en aan het grootseminarie Roermond.
Drs. L. M. M. Dicker (Maastricht, 1949) werkt als universitair docent aan de Open Universiteit in Heerlen. Hij studeerde onder meer wiskunde aan de Katholieke Universiteit Nijmegen en filosofie aan de Katholieke Universiteit Leuven. Dicker volgde in de jaren zestig van de 20e eeuw zijn middelbare schoolopleiding te Rolduc. Het abdijcomplex Rolduc is eigendom van het bisdom Roermond.

Achtergrondinformatie over Tits en het gevonden handschrift >>