Preek opening Heiligdomsvaart Susteren

Preek van bisschop Frans Wiertz tijdens de openingsmis van de Heiligdomsvaart in de H. Amelbergabasiliek te Susteren, vrijdag 29 augustus 2014.

Liturgische gedachtenis van de marteldood van de H. Johannes de Doper.
Eerste lezing: Jer. 1, 17 – 19
Evangelie: Mc. 6, 17 – 29

Het is een beetje een luguber verhaal dat we zojuist gehoord hebben over Johannes de Doper. Je zou het niet verwachten bij de feestelijke opening van de Heiligdomsvaart. Dit is weliswaar een bedevaart, een pelgrimstocht, maar toch ook bedoeld om te vieren dat op deze plaats al 1300 jaar een Blijde Boodschap verkondigd wordt. En dan staat uitgerekend vandaag de marteldood van Johannes de Doper op de liturgische kalender, met dat gruwelijke verhaal over zijn onthoofding.

Het herinnert ons er natuurlijk wel direct aan dat de verkondiging van Gods Woord geen eenvoudige taak is. Niet iedereen is ervan gediend om – wat wij de Blijde Boodschap noemen – te horen of ernaar te leven. Je ziet aan zo’n koning Herodes dat hij Johannes de Doper eigenlijk wel mocht, maar het toch belangrijker vond om geen gezichtsverlies te lijden. Uiteindelijk was voor hem een mensenleven minder waard dan status en macht. 

Als we naar de geschiedenis kijken dan zien we dat geloofsverkondigers het vaker zwaar te verduren hebben gehad. We kennen de verhalen van de eerste christenen, die vanwege hun geloof werden vervolgd. En mensen als Sint Servaas en Willibrord, die in onze streken het geloof brachten, stuitten ook op tegenstand. Zelfs in onze dagen zijn er delen in de wereld waar mensen hun geloof niet openlijk mogen belijden. We hebben daar afgelopen zomer weer schrijnende voorbeelden van gezien. Honderdduizenden christenen die zijn verjaagd, die voor de keus gesteld werden hun geloof te verloochenen of zelfs de dood onder ogen te moeten zien. 

Dat maakt ons dankbaar dat wij in ons land wel openlijk en vrij voor ons geloof mogen uitkomen. Dat we religieuze feesten mogen organiseren en processies houden. Die vrijheid van godsdienst – die in het verleden zwaar bevochten is – is een groot goed, waar we zuinig op moeten zijn. Tegelijkertijd doet de vrijheid om ons geloof te mogen belijden ook een appèl op ons. Het doet een appèl op onze verantwoordelijkheid; om ook daadwerkelijk voor ons geloof uit te komen en het een duidelijke plek in ons dagelijks leven te geven. 

Alleen vanuit een persoonlijk engagement en een persoonlijke relatie met Christus zijn wij in staat om de diepe waarden, die het evangelie ons aanreikt, uit te dragen en aan een volgende generatie door te geven. Dat is niet gemakkelijk. Dat weet ik ook wel.
Zeker in een samenleving waarin zoveel andere geluiden te horen zijn, klinkt Jezus’ boodschap van liefde, vrede en aandacht voor de zwakkeren al snel heel soft. En ons redelijk welvarende leven hier in Nederland doet velen van ons al helemaal niet uitzien naar een eeuwig leven bij God. Maar dat mag geen reden zijn om die boodschap dan maar niet te laten horen. Om het met de woorden van de profeet Jeremia uit de eerste lezing te zeggen: “We mogen ons niet laten afschrikken”.

Johannes de Doper liet zich zeker niet afschrikken. En in onze dagen laat iemand als paus Franciscus zich ook niet afschrikken. Gelukkig doet u dat hier in Susteren ook niet. Sterker nog: de komende twee weken wordt de boodschap van het evangelie hier weer op een voortreffelijke wijze uitgedragen tijdens een geloofsfeest, waarbij de hele gemeenschap betrokken is. Tijdens de Heiligdomsvaart zijn er tal van gelegenheden om over ons eigen geloof na te denken en er met anderen over te spreken. Vooral in uw eigen omgeving: met uw kinderen of kleinkinderen, met de buren of de mensen met wie u misschien wel aan de Heiligdomsvaart meewerkt.

1300 Jaar geleden is Willibrord hier het evangelie komen brengen. Hij heeft met de mensen van toen over Jezus gesproken. Dat is wat wij vandaag nog steeds mogen doen. Over Jezus nadenken. Over Hem praten en mét Hem praten in het gebed. En we mogen ons de vraag stellen wat Hij voor ons persoonlijk betekent.

Johannes de Doper was iemand die opriep tot bekering. Willibrord deed dat ook. We vinden dat vaak een heel zware term. Alsof we opeens radicaal anders moeten gaan leven. Maar je bekeren, betekent niets anders dan je zelf naar God keren. Dat is iets dat we elke dag opnieuw mogen proberen. De Heiligdomsvaart biedt volop gelegenheden om daar een begin mee te maken. In navolging van Willibrord, Amelberga en alle andere heiligen van Susteren. Amen.

+ Frans Wiertz
bisschop van Roermond
 

     
     
     
     
     
Susteren-Echt