1e lezing: Hand.2,42-47
Tussenzang: ps.118,2-4.13-15.22-24 
2e lezing: 1 Petr.1,3-9
Evangelie: Joh.20,19-31  

Teken van tegenspraak

Het is beloken Pasen en dat is nu ook de zondag van de Goddelijke Barmhartigheid. Dat hebben we aan de heilige paus Johannes Paulus II te danken. Een paus die veel heeft gereisd, menselijk nabij wilde zijn. Aandacht voor mensen had en hij durfde iets te zeggen, wanneer hij zag dat mensen niet in liefde en waarheid met elkaar omgingen. Wat hij voor Polen heeft betekend! Hoe hij ertoe bijgedragen heeft dat zij hun vrijheid herkregen, dat Oost-Europa werd bevrijd van het juk van het communisme. Maar hij heeft altijd gewaarschuwd dat ook het kapitalisme niet zaligmakend is.

De heilige paus Johannes Paulus, een man die opkwam voor de vrijheid maar meer nog een man met een boodschap. Het is een boodschap die van ver komt. Dat de mens geschapen is naar Gods beeld en gelijkenis. Al heel gauw werd zijn boek dat hij al in Polen had geschreven uitgegeven: ‘Naar Gods beeld’. De paus is begaan met mensen, maar heeft ook een duidelijke visie op de mens. En die visie komt niet van hemzelf, maar begint bij God.

De eerste encycliek die deze paus heeft geschreven was: ‘Redemptor hominis’. De Verlosser van de mensen. De mens is niet alleen door God gewild, maar ook geroepen tot een hoge roeping. Mens, word in Jezus wie je bent. Dat staat haaks op de slogan van onze dagen: mens, word wie jij wilt zijn. We leven in een maakbare wereld. Waarin wij samen, weloverwogen natuurlijk, zelf willen beslissen wat mens-zijn betekent, wie een mens is en wanneer het begint en ophoudt menselijk te zijn. Dat staat haaks op de visie van de heilige paus Johannes Paulus, op de visie van de Kerk en allereerst op de visie die God heeft op ons.

Daarvoor is Jezus mens geworden. Mens met de mensen. Maar Jezus heeft ons laten zien dat God een plan heeft met ons mensen. Ja, dat Hij in Jezus ten diepste laat zien waartoe Hij de mens geschapen heeft. Hij is geschapen uit liefde, voor de liefde, een liefde die zich in waarheid geeft. Mens-zijn is niet in eigen hand nemen, maar uit Gods hand aanvaarden, aan Gods hand leven. “Ik ben niet gekomen om mijn eigen wil te doen maar de wil van Hem die Mij gezonden heeft.”

Hoeveel gaat er niet mis omdat wij alles zelf in de handen willen hebben en houden! Als Petrus heel menselijk Jezus op andere gedachten wil brengen: “Dat mag niet geschieden”, dan zegt Jezus niet, dat jij zo met Mij mee wil voelen…, nee, dan zegt Hij: “Ga weg satan terug, gij laat u leiden door menselijke overwegingen en niet door wat God wil.”

De heilige paus Johannes Paulus heeft een boek geschreven dat heet: ‘Teken van tegenspraak.’ Dat was Jezus, maar dat zal ook ergens voor elkeen gelden, die komt in zijn Naam. De mens is niet zomaar maakbaar, laat staan dat hij de waarheid naar zijn eigen hand kan zetten. Een land innemen, zijn wil opleggen en daarvoor anderen de vrijheid ontnemen. Nee, we zijn geschapen naar Gods beeld en gelijkenis. Pasen, Jezus leeft, Pasen, we zijn verlost. Bevrijd van ons tekort aan liefde. Dat is een groot geheim, dat gaat heel diep. Geen statisch gebeuren. ‘Nou ja, we zondigen, maar, je gaat biechten en je kunt weer even vooruit!’ Nee, het is een nieuwe schepping.

“Na deze woorden blies Hij over hen”, zei het evangelie zojuist. Die woorden uit het evangelie moeten herinneren aan de woorden van de schepping. Zoals God blies over het lichaam van Adam, zo blaast Hij nu opnieuw, Hij blies zijn laatste adem uit op het kruis, met Pasen ons zijn geest schenkend. We hebben niet alleen het leven ontvangen, maar in Jezus mag dat leven verder groeien en uiteindelijk krijgen wij deel aan het goddelijk leven. We zijn tot iets moois geroepen. Daarom dat wijlen paus Franciscus en nu ook paus Leo al verschillende keren hebben gevraagd om te bidden voor Oekraïne en de Gazastrook. Mensen, geef elkaar de ruimte. Maar ook voor de Duitse Kerk in onze dagen: luister naar Jezus!

‘Wie als een god wil leven. Niet als een god, gemaakt naar ons eigen beeld en gelijkenis, die zijn eigen weg wil gaan, maar als een god naar Gods beeld en gelijkenis geschapen, dus in Jezus. Met Thomas zeggen: “Mijn Heer en mijn God.” Niet onze wil willen doen, maar de wil van de Vader. Waarom? Omdat wij in Jezus mogen zien hoe groot de liefde van de Vader is. Zijn barmhartige liefde, die sterker is dan de dood, die sterker is dan wat dan ook wat ons kan verlammen, opdat wij in Hem een weg ten leven zouden willen gaan.

Onze wereld is hard en lijkt soms zo ver weg van de liefde en de waarheid. We staan elkaar naar het leven, geven soms zo weinig ruimte aan anderen. Maar ook de ideologische visies die de wereld willen veroveren, maar waar er vaak geen waarheid meer over de mens gezegd mag worden. Je zou soms kunnen denken: waar gaan we toch met zijn allen naar toe? Maar de heilige paus Johannes Paulus durfde te zeggen: “Wees maar niet bang.”

Laten wij ons dan ook niet laten verleiden tot een maakbare vrijheid die de wereld propageert, maar die zo vaak ten koste gaat van de waarheid en de liefde. Kijken we naar Christus, die ons heeft vrijgemaakt voor een weg die naar het leven leidt. Zondag van de Goddelijke Barmhartigheid. Dat wij geloven in die barmhartige liefde van de Vader, ons in Jezus nabijgekomen, om telkens weer die weg van liefde en waarheid te gaan. Durven wij iets van onszelf te vragen en getuigen wij zo van het grote geheim van de heilige Drievuldigheid waarvan wij in deze wereld door onze manier van leven een klein teken mogen zijn.

Tekst: Bezinning op het Woord, inleidende teksten bij de dagelijkse liturgie