“Je zult nog wel eens langer moeten wachten”, zei ons vader tegen ons, kinderen, als wij ongeduldig waren. Op dat moment stelde zo’n antwoord ons niet echt gerust, het nam het ongeduld bij ons niet weg, maar we hadden weinig keus. We moesten geduld hebben. En zoals het vaak gaat bij opvoeding: later ontdek je dat je vader en moeder gelijk hadden en dat zij spraken uit ervaring.

Wachten bij de kassa is zo’n moment dat je ongeduldig kunt worden als de oude mevrouw vóór je een volle winkelwagen heeft. Of als je in de auto zit en de auto vóór je rijdt niet door. Inhalen heeft eigenlijk geen zin, en je boekt nauwelijks tijdwinst, maar het ongeduld en de haast zitten in jezelf. Je hebt zelf een probleem met geduldig zijn.

Wachten en geduldig zijn … het is niet van deze tijd. Als ik iets leuks beleef, maak ik een foto met mijn mobiele telefoon en die foto gaat meteen via de sociale media naar mijn vrienden. Wachten op een foto die moet worden afgedrukt in een fotozaak, of een brief schrijven is niet meer van deze tijd.

Advent is ook wachten en geduldig zijn … jezelf voorbereiden op het kerstfeest dat komen gaat. In onze commerciële wereld is wachten erg moeilijk geworden. Wij grijpen vooruit en trekken Kerstmis naar voren. Het octaaf van Kerstmis is voor ons vooral vakantie, uitrusten van de drukke feestmaand.

De wereld om ons heen is snel, terwijl de wereld vroeger hard was en langzaam. Wij willen snel antwoorden, en vooral ook snel antwoord krijgen. Als na een uur een appje niet beantwoord is, begin ik me zorgen te maken. We willen ook alles zelf organiseren en alles zelf plannen. Met een cadeautip of een enveloppe met geld organiseren we ons eigen cadeau, een verrassing is het niet meer, terwijl een cadeau krijgen het mooist is als je iets krijgt dat je leuk vindt en niet had verwacht. Problemen in het dagelijks leven moeten ook snel worden opgelost, terwijl ze soms tijd vragen. Er zijn ook situatie, bijvoorbeeld als iemand stervende is, dat wij snel een oplossing willen. Maar soms moeten we tijd nemen, wachten, waken en zorgen. 

Wachten hoort bij het leven. Wachten en geduld hebben is een deugd die je kunt inoefenen. Wachten is iets anders dan talmen en dralen. Wachten schept ruimte en tijd. Tijd nemen om samen te eten geeft uiteindelijk meer tijd dan alleen snel eten in de keuken. Alle gebedstijden in een klooster bijwonen schept meer tijd dan in je kloostercel blijven en maar doorwerken. Want je ging naar het klooster om snel je studie te kunnen afwerken. Wachten en geduld hebben zorgt er ook voor dat je zorgvuldig met anderen omgaat.

Tijdens de advent hebben we gewacht op de komst van Christus. De Hebreeënbrief zegt het als volgt: “Nadat God vroeger vele malen en op velerlei wijzen tot de vaderen gesproken had door de profeten, heeft Hij op het einde van deze dagen tot ons gesproken door de Zoon.” Wij hebben op Christus moeten wachten, totdat God het moment rijp achtte om Hem naar de aarde te sturen om ons te redden. God heeft het moment gekozen en wij hebben gewacht, geluisterd en ons hart bereid gemaakt. Vannacht/vandaag vieren we die komst van Christus, nog niet zoals die eens zal zijn op het einde der tijden in volle glorie, maar zoals Hij tot ons gekomen is als mens in Jezus Christus in Bethlehem.

Wachten is ook niet spreken, maar leren zwijgen en leren luisteren. In de maanden oktober, november en december hebben we drie rondetafelgesprekken gehouden op Rolduc met 150 betrokken gelovigen. We hebben gesproken over de identiteit van de Kerk, hoe we samen op weg gaan en welke bouwstenen wij zelf kunnen aanleveren om de Kerk in deze tijd op te bouwen. Maar we hebben vooral naar elkaar geluisterd en momenten van stilte gehouden. Deze synodale gesprekken en vooral dit synodale luisteren heeft geleid tot een toekomstvisie voor ons bisdom Verbonden met elkaar in Christus. Kompas voor de toekomst. Het is een visie op hoofdlijnen voor de komende jaren, geen beleidsplan waarin allerlei toekomstplannen tot in detail zijn uitgewerkt. Vaak horen we in onze parochies en religieuze gemeenschappen: “We hebben nog … we kunnen nog …” Met deze uitspraken proberen we er de moed in de houden. Toch hoor ik ook andere geluiden die mij hebben gesterkt in het idee om rondetafelgesprekken te houden en te zoeken naar ruimte: “Er is noodzaak tot vernieuwing, er moet iets gebeuren.” Het visiedocument wordt verspreid, maar als u het zelf wilt lezen is het bij het bisdom te verkrijgen. Samen met u wil ik op weg gaan naar de Kerk van de toekomst. Ik was verheugd over de grote betrokkenheid bij de rondetafelgesprekken en het enthousiasme en wil graag met u op weg blijven gaan.

Wat ons zal helpen bij het vorm geven aan de toekomst is het gebed. Bidden is een mooie manier om te wachten. Want tijdens het bidden verwachten we alles van God … uit Wie wij zelf voortkomen en uit Wie alles voortkomt, zeker de Kerk. Bidden is een oefening in geduld. En dan bedoel ik niet een vlug Weesgegroetje, maar tijd nemen om niets te doen, om stil te zijn met een tekst uit de Bijbel, om bij God thuis te zijn, om je door God te laten inspireren, om ‘nutteloze tijd’ bij God door te brengen.

Geduldig bidden en wachten kan nergens beter worden ingeoefend dan in de Eucharistieviering die wij wekelijks en nú met Kerstmis ook samen beleven. Wachten is tijd nemen voor God en voor elkaar. Dat wens ik u toe.

Wij vieren vannacht/vandaag dat God is mens geworden en ons leven wil delen. Hij deelt in onze vreugden en in ons lijden en verdriet. Laten wij Hem toe? Hij wil deel uitmaken van ons leven. Willen wij dat ook? Wil ik in Hem geloven? Die vraag stelt Hij ons.

Ik wens u allen een Zalig Kerstmis.

Mgr. C.F.M. van den Hout,
bisschop van Roermond