Het omhangen van een lange bloemenkrans was het eerste contact met de eerste bisschop die we in Zuid-India bezochten, die van Thamarassery. Daarna volgden nog vijf andere bisdommen en hun bisschoppen: Cochin, Kanjirapally, Kuzhithurai, Kottar en Trivandrum. Allemaal bisdommen waarmee het bisdom Roermond een band heeft, omdat er priesters van daar hier werken en omdat er seminaristen van daar hier op het grootseminarie Rolduc theologie studeren en zich op de priesterwijding voorbereiden.

Van 11 tot en met 21 januari bezochten rector Lambert Hendriks en ik een zestal bisdommen in de staten Kerala en Tamil Nadu. We mochten gastvrijheid genieten, veel ontvangen en veel zien. Het omhangen van de traditionele bloemenkrans was een eerste teken van verbondenheid en respect. Het is een ritueel dat diep verbonden is met de cultuur, want als gast merk je dat er veel waarde aan wordt gehecht dat men je de krans kan omhangen. In Tamil Nadu werden we bij de verwelkoming bekleed met een mooie shawl, een uitdrukking van de gastheer dat hij de gasten wil eren. En zo voelde het ook.

Syro-Malabaarse Kerk

Twee van de zes bisdommen behoren tot de Syro-Malabaarse ritus (Thamarassery en Kanjirapally). Wij in West-Europa en in de meeste delen van de wereld behoren tot de Latijnse ritus. Een korte uitleg van de geschiedenis om die verschillen te verklaren. Toen de Portugezen aan het einde van de 15e en het begin van de 16e eeuw in Zuid-India aankwamen – de ontdekkingsreiziger Vasco da Gama en missionaris Franciscus Xaverius – troffen zij daar christenen aan. Deze gemeenschappen noemen wij Thomaschristenen, omdat zij ontstaan zijn als gevolg van de missionering van de apostel Thomas, die volgens de traditie naar het verre Oosten trok. Deze christenen waren vanouds verbonden met Oost-Syrië. Malabar is een oude naam voor een gebied in Zuid-India. Deze christenen hadden in de loop der eeuwen een eigen liturgische traditie ontwikkeld, anders dan die van Rome en het Middeleeuwse Europa. Hoewel op dit moment de meeste bisdommen van de Latijnse ritus zijn, is de Syro-Malabaarse nog steeds belangrijk. En Rome hecht er ook erg aan dat deze ritus behouden blijft.

Het Thomaskruis dat de Syro-Malabaarse kerken hanteren, is geplaatst op een lotusbloem, symbool voor het goddelijke in de hindoeïstische en boeddhistische cultuur. Op die lotusbloem staat een kruis zonder corpus en met een duif aan de bovenkant als symbool voor de Heilige Geest. Het christendom is geplant in de cultuur waar het wortel schiet.

Scholen en zorginstellingen

Tijdens de tien dagen dat we in India waren, bezochten we diverse scholen die in handen zijn van de Kerk. Zo werden we bijvoorbeeld ontvangen op St. Joseph’s Anglo-India Girls’ School. We werden er zeer welkom begroet door de schoolband en met een ontvangst in een grote aula met alle tweeduizend meisjes en alle leerkrachten. Voor ons als westerlingen is zo’n ontvangst overweldigend. Je moet er even aan wennen. Uiteraard werd van ons verwacht dat we een kort toespraakje zouden houden. En op dat moment lukt dat ook, zelfs onvoorbereid.

Twee nachten logeerden we in een huis voor ouderen. Het was een relatief luxe bejaardenhuis waar de bewoners voor hun verblijf moesten betalen. Men was ook van plan een huis te gaan bouwen voor minder draagkrachtige ouderen, zodat die er gratis gebruik van kunnen maken. De Kerk vervult een belangrijke sociale functie in de samenleving en heeft er ook de middelen voor of kan de middelen ervoor bij elkaar krijgen.

In Kanjirapally bezochten we een huis voor daklozen: Bethlehem Bhavan. De huidige ‘directeur’ kwam 20 jaar geleden als kapelaan van de kathedrale parochie een stervene vrouw op straat tegen. Dat zette hem aan om aan de bisschop een verzoek te doen om een huis voor daklozen te mogen opzetten. Hij vangt er nu ongeveer 30 op. Velen van hen zullen er tot aan hun dood blijven, maar soms is de familie in staat om iemand terug op te nemen.

Kerkelijke organisatie

De verschillende bisdommen die we bezochten, zijn goed ingericht. Naast het bisschopshuis, waar naast de bisschop ook de andere leden van de curie wonen, is er vaak een pastoraal centrum met de diverse diensten voor onderwijs, catechese, de kerkelijke rechtbank en de administratie (economaat). In zekere zin is men beter voorzien dan de Nederlandse bisdommen die moeten afslanken. We spraken het hoofd van een afdeling catechese. Zij stellen een catecheseserie samen voor de diverse leeftijdsgroepen en dat wordt in het hele bisdom gebruikt. Er is dus ook een zekere eenheid en samenhang in wat de parochiepriesters doen. En er is een goede aansturing vanuit het bisdom. We spraken een aantal keren met studenten en een groep jongeren over de uitdagingen van de tijd en de verschillen met de cultuur in Nederland.

Toeristische plaatsen

Onze begeleiders – de priesters van ons bisdom die er op vakantie waren – namen ons ook mee naar een aantal toeristische plaatsen, zoals het drie-zeeënpunt bij Kaap Comorin (Kanyakumari) en op de laatste dag waren we op het strand. We hebben op blote voeten even door het water gelopen en daarna in een restaurantje vis gegeten.

H. Devasahajam

Een van de meest bijzondere plekken was het heiligdom waar de H. Devasahajam in 1752 werd gedood. Door een Nederlandse militair bekeerde de van geboorte oorspronkelijk hindoeïstische man zich tot het christendom en via zijn zus werd hij katholiek. Omwille van zijn geloof in Christus, zijn toewijding en zijn onderrichtingen werd hij op diverse manier gemarteld en tenslotte met een geweerschot gedood. Hij stortte van de rots af naar beneden. Al die plekken worden in het heiligdom uitgebeeld. Het is een soort park geworden, zoals ook de kruisweg van Jezus vaak in een park wordt gesitueerd.

Pasen

Het jaar 1752 was voor H. Devasahajm zijn Goede Vrijdag en Pasen. In 2022 werd hij heilig verklaard door paus Franciscus, toevallig (!) samen met Titus Brandsma, eveneens een gemartelde en geknechte man die zijn glorievolle moment heeft mogen bereiken in de hemel. We gaan binnenkort de Goede Week in. Wij gaan ons eigen Pasen vieren. Wij gaan van zonde en dood naar het leven. We gaan met Christus en de heiligen mee in de opgang naar de hemel. Van harte wens ik u allen een goede viering van het paasfeest toe.

+ Ron van den Hout,
bisschop van Roermond