• Zondag 29 maart: Palm- of Passiezondag
• Maandag 30 maart: Maandag in de Goede Week
• Dinsdag 31 maart: Dinsdag in de Goede Week
• Woensdag 1 april: Woensdag in de Goede Week
• Donderdag 2 april: Witte Donderdag
• Vrijdag 3 april: Goede Vrijdag
• Zaterdag 4 april: Paaszaterdag/Stille Zaterdag

Wie bedacht de kruisweg?

Hij is in elke katholieke kerk te vinden: de kruisweg. Een reeks van meestal veertien schilderijen of andere afbeeldingen die het lijden van Christus verbeelden. Maar wie bedacht deze manier om de lijdensweg zo letterlijk uit te beelden?

Het is een goed gebruik – zeker in de Veertigdagentijd – om op vrijdag ‘kruiswegoefeningen’ te houden. En zeker op Goede Vrijdag wordt in bijna elke parochiefederatie wel ergens de kruisweg gebeden. En vaak ook gelopen, door letterlijk van tafereel naar tafereel te gaan. Soms gebeurt dit ook buiten, wanneer er sprake is van een kruiswegpark.

Maar waar komt deze traditie nu vandaan? De vroegste oorsprong ligt natuurlijk in Jeruzalem, waar Jezus gekruisigd werd. Al in de vroegchristelijke kerk trokken mensen op bedevaart naar het Heilig Land en bezochten daar de plekken waar het lijden van Christus zich had afgespeeld. Al vroeg werden deze plekken gemarkeerd door stenen met inscripties.

Vanaf de 13e eeuw waren het de franciscanen die pelgrims meenamen op een rondgang langs veertien zogeheten staties. Maar op bedevaart gaan was duur en gevaarlijk. Wie niet naar Jeruzalem toe kan gaan, moet Jeruzalem in huis halen, moeten veel middeleeuwers gedacht hebben. Zo ontstond de traditie om de kruisweg thuis na te bootsen. Her en der in Europa verschenen vanaf de 15e eeuw de eerste kruiswegen. Eerst alleen in franciscaner kerken en later in alle kerken en in speciale kruiswegparken.

Een man die een grote rol gespeeld heeft in de verspreiding van de kruisweg was de heilige Leonardo da Porto Maurizio (1676-1751). Deze franciscaan trok 40 jaar lang rond door Italië om het geloof te preken en richtte maar liefst 567 kruiswegen op. Op zijn advies besloot paus Clemens XII in 1731 om de kruisweg met veertien staties tot een verplicht onderdeel van het kerkinterieur te verklaren. Vóór die tijd wisselde het aantal van twee tot wel meer dan veertig. Tegenwoordig is het niet ongebruikelijk om aan de veertien staties weer enkele toe te voegen, waaronder de verrijzenis. 

Foto: bekende kruisweg van Theo Kuypers in Maastricht-De Heeg